Сайхан монгол морь (Дууны үг)

xvv

МҮОНТВ-ийн сан хөмрөгөөс нэвтрүүлэг; УХААРЧ АМЬДРАХ ХОРВОО - Яруу найрагч Л.Дагвадоржийн уран бүтээлийн үдэшлэг

Үг. Л. Дагвадорж       Ая. П. Пүрэвсүрэн
Дуучин: УГЖ Ж.Нансалмаа


Туулай сайхан зоонд нь
Наран туяа солонгорсон
Шашир суман дэлэнд нь
Салхи исгэрэн наадсан
Сайхан монгол морь минь
Сайхан монгол морьд минь

Зээр гүйцэм хурдаараа
Хээр талыг туулдаг даа
Унаган багадаа холд явсан чинь
Унасан нутагтаа эргэж ирдэг
Сайхан монгол морь минь
Сайхан монгол морьд минь

Дайны талбарт эндсэн эзнээ
Дайсны саварт өртүүлэлгүй
Дайчин нөхдөд нь хүргэж өгөөд
Нулимс бөмбөрүүлэн зогсож ба...
[Дэлгэрэнгүй...]

Тод магнай ( Дууны үг )

xvv

Энэ бол нэрт дуучин П.Адарсүрэн агсны дуулж олны хүртээл болгосон "Тод магнай" дуу юм. Яруу найрагч Ж.Шагдар, хөгжмийн зохиолч Х.Сэргэлэн нарын хамтын уран бүтээл тус дуу нь алтан үеийн хитүүдийн нэг билээ

Дуучин А.Хосбаяр, Д.Мөнхбат



Доохноо болбол замын хар алхаатай
Дээхнээ болбол задгай суман хатираатай
Адуун сүргийн манлай болон дүүхэлзсэн
Эзэндээ ээлтэй эмнэг догшин морь мину зээ

Уужуу талдаа усан тэлмэн жороотой
Уулын даваанд шандас цуцаж сульдаагүй
Улайдам халуунд уулын салхийг сүүгүүлээд
Намайгаа жаргаасан насны жавхлан морь мину зээ

Наадамд болбол торгон жолоо сунгаатай
Найман ганз...
[Дэлгэрэнгүй...]

Бүсгүй хүний заяа /Монгол ардын дуу/

xvv

Үзэмчин ардын дуу
Дуучин: Б. Долгормаа



Хажуу газар ургана гэдэг нь ээ хөө
Хайлаас модны жам юм аа хөө
Харийн газар очно гэдэг нь ээ хөө
Бүсгүй хүний заяа юм аа хөө

Уруу газар ургана гэдэг нь ээ хөө
Улиас модны жам юм аа хөө
Ургийн газар очно гэдэг нь ээ хөө
Бүсгүй хүний заяа юм аа хөө

Торгон дээлийг өмсөөд байвчиг
Ээжийн минь хайрыг гүйцээ нь үгүй еэ хөө
Тос өрмийг идээд байвчиг ээ хөө
Ээжийн минь сүүг гүйцээ нь үгүй еэ хөө

Өндөр газар ургана гэдэг нь ээ хөө
Өргөст модны жам юм аа хөө
Өөр газар очно оо гэдэг нь ээ хөө
Бүсгүй хүний заяа юм аа хөө

...
[Дэлгэрэнгүй...]

Адуучин /Монгол Ардын Дуу/

xvv

Дуучин: Б. Долгормаа


Түмэн чиг олон адууны дундаас
Төгрөг сартай манхан шарга нь түрүүлээд ирнэ дээ хөө
Түмэн чиг олон хүний дундаасаа
Миний зүрхний жаахан тэр маань тормойж харагдана аа хөө

Мянган чиг олон адууны дундаасаа
Магнай сартай манхан шарга нь түрүүлээд ирнэ ээ хөө
Мянган чиг олон хүний  дундаасаа
Миний зүрхний жаахан тэр маань мишээж харагдана аа хөө

Алтан чиг хоёр бугуйвчийг ээ хөө
Арслан хотын урчуудаар сийлүүлсэн юмаа хөө
Асгаруулан мэлмэрүүлэн уйлаад яах вэ хөө
Амар болоод мэнд л суувал уулзана шүү дээ хөө


...
[Дэлгэрэнгүй...]

Суман дэлт /Монгол ардын дуу/

xvv

Үндэсний дуу бүжгийн "Түмэн эх" чуулгын дуучин, СТА Г. Бямбажаргал
Хөгжимчин Ц. Чулуунцэцэг 

 


Суман дэлтэй хээр морь нь
Сумнаас хурдан дүүлээд байна аа хөхө
Суурь муутай тэр нэг залуу чинь
Энд ч үгүй тэнд ч үгүй яа хөхө

Ороогоод оёсон олбог ширдэг чинь
Орны өмнө байна аа хөхө
Онцлоод хэлсэн хоёр гурван үг чинь
Чиний болоод миний цээжинд ээ ээ

Хөхрөөд байгаа ногоо гэдэг чинь
Хөндий маань ногоо юм аа хөхө
Хөгшин залуу хоёр гэдэг чинь
Хөгтэй ч болоод жигтэйхэн дээ хөхө

Хоёр сайхан гар чинь ээ
Ханцуй дотроо байна аа хөхө
Хажуугаар нь хавираад өнг...
[Дэлгэрэнгүй...]

Уянга цагаан хуруу /дууны үг/

xvv

Үг: Ц. Сүхбаатар Ая: Н. Авирмэд
Дуучин: СТА М. Цэрэндулам

Дуучин: МУГЖ Б. Энхбат

Намираа хоргой нэхийний
Найгал сорыг жигдлэхдээ
Наран ургуулж утас сүвлэх
Наалинхай чиний савхан хуруу

Тансаг хилэн нэхийгээ
Татан тавин мэтгэх
Учиг сүвлэх сүмбэн хуруу
Уянга өргөх лимбэн хуруу

Сахлаг хамбан нэхийний
Шаглаа оёог тааруулан
Саран ургуулж угалз ороох
Сайхан чиний уран хуруу

Тансаг хилэн нэхийгээ
Татан тавин мэтгэх
Учиг сүвлэх сүмбэн хуруу
Уянга өргөх лимбэн хуруу

Жийжүү торгон нэхийний
Зүсийг хоршин мэтгэхдээ
Хорвоог уярааж үйлс дээдлэх
Хонгорхон чиний уян хуруу ...
[Дэлгэрэнгүй...]

Таван эрдэнэ /дууны үг/

xvv

Шүлэг: Лхамжавын Лувсандорж
Хөгжим: УГЗ Зундуйн Батсүх
Дуучин: Үндэсний дуу бүжгийн “Түмэн эх” чуулгын гоцлол дуучин МУСТА Г.Бямбажаргал

 

 
Энгэрийн яргуй цасан дор зүүдлэхэд
Эхний төл наран наашилж цангинана
Эзэн малчны магнай тэнийн баярлаад
Эх орны минь сүрэг нэмлээ гэж дуулна

Таван бүлээн зүс таван уяхан эгшиг
Тэгш таван хүслийн амьд таван эрдэнэ

Жаврын үзүүр уярч цаг наашлахад
Цэлмэг шөнийн од шиг төлөөр сүрэг баяжна
Өнгө аялгуу зохирол чихнээ ялдам таацаад
Өнөр малчны хот таван эрдэнийн далай

Таван бүлээн зүс таван уяхан эгшиг
Тэгш таван...
[Дэлгэрэнгүй...]

Мөнхийн дэргэд ээж минь

xvv

Сүүтэй энгэрийг нь чичрээж уйлахад минь сэрүүн ээж минь
Суугаа хоносон шөнө нь одноос ч олон байгаа даа
Зулай дээр минь залбирсан бурхан ч юм уу даа ээж минь
Заяа буяныг минь тэгшилсэн хорвоо юм уу даа ээж минь

Дууны сэжүүр аргадаж 
Дуудахад нь ойрхон байя даа 
Үүлэн сүүдэр зайчилж 
Үнсэхэд нь ойрхон явъя даа

Нүүрэн дээр минь мандсан 
Наран юм уу даа ээж минь 
Нүдээ нээхэд минь харагдсан
Тэнгэр юм уу даа ээж минь

Зулай дээр минь залбирсан бурхан ч юм уу даа ээж минь
Заяа буяныг минь тэгшилсэн хорвоо юм уу даа ээж минь

Дууны сэжүүр аргадаж 
Д...
[Дэлгэрэнгүй...]

Тоонто нютаг

xvv

Альяа хүхын дуун урин дуудаад
Аяан холохоо ерээб шамдаа
Анхан түрэхэн талам шинээр
Аршаан сүршээжэ биеийм жигнээт

Дуутайхан суутайхан тоонто нютаг
Зүрхэнэйм охин
Зүүднэйм эхин
Дуулим буриадайм тоонто нютаг

Сагай hайхандаа ургааш hэргээш
Сагаан идеэгээ элбэг дэлгээш
Сарюун үгөлдөөш ариун зундаа
Самряан ажалаар омог замдаа

Дуутайхан суутайхан тоонто нютаг
Зүрхэнэйм охин
Зүүднэйм эхин
Дуулим буриадайм тоонто нютаг

Аян хангалаар нараа золгоош
Агтын жороое хөгжим болгоош
Айдар хүбүүдтө жигүүр олгоош
Авым заншлаар ерөөл үргөөш

Дуутайхан суутайхан тоонто нютаг
...
[Дэлгэрэнгүй...]

Монгол ардын дууны үгсээс

xvv

Гандан уулын цэцэг

Гандан уулын цэцгийг
Гандана чинээ санасангүй
Ганихарсан хоёр сэтгэлийг
Гажина чинээ санасангүй дээ хө

Уулын маань улаан цэцгийг
Унана ч гэж, ай ай санасангүй дээ хө
Учирсан хоёрын сэтгэлийг
Уйдна ч гэж, ай ай санасангүй дээ хө

Туулын голын маань бургас нь
Тунарч хөхрөөд ай ай байна уу даа хө
Тун чиг хайртай хүний үр чамайгаа
Туйлдана ч гэж ай ай санасангүй дээ хө...

Дунд голын ногоо

Дунд голын ногоо нь
Ургасан байтлаа тарьсан юм шиг
Дунжидмаагийн хөөрхөн бүсгүй
Төрсөн байтлаа зурсан юм шиг

Ханан хээтэй алчуурыг
Ханцуйнаасаа битгий салгаарай
...

[Дэлгэрэнгүй...]